Home / All / Shishileshwara Temple

Shishileshwara Temple

ಶಿಶಿಲ ಮತ್ಸ್ಯತೀರ್ಥ!

 

Shishila_temple_fish_conservation_-_feeding_fish

ಮತ್ಸ್ಯತೀರ್ಥವೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಶಿಶಿಲದ ಶಿಶಿಲೇಶ್ವರ ದೇವಳ ಪರಿಸರ ಇದೀಗ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವ ಗೌರವ ಪಡೆದಿದೆ.

ಪ್ರಕೃತಿ ರಮಣೀಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವ ಇಲ್ಲಿ ದೇವಳದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಹರಿಯುವ ಕಪಿಲಾ ನದಿ ಅಪೂರ್ವ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯರ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಿ.ಪಂ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೊರಗಪ್ಪ ನಾಯ್ಕ್‌ ಅವರ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಇದೀಗ ದೇವಳವನ್ನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದೇವಳದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಉದಯ ಪರ್ವತದ ತಪ್ಪಲಿನ ಕುಮಾರ ಗುಡ್ಡೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನರೆ ಗೆಡ್ಡೆ ಅಗೆಯಲು ಹೋದ ದೆಸಿಲ್ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಗೆ ದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ಮುಂದೆ ಶಿಶಿಲವಾಯಿತು. ಕಪಿಲಾ ನದಿಯಿಂದ ನೀರು ಹೊತ್ತೊಯ್ದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅರ್ಚಕರಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿ ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲೇ ದೇವರು ಉದ್ಭವವಾದರೆಂದು ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಇಲ್ಲೇ ಶಿಲಾ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರತೀತಿ. ಆದರೆ, ಆದರೆ ವರ್ಷದಲ್ಲೊಂದು ದಿನ ಜಾತ್ರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾದ ಕುಮಾರಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲೂ ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಜಾತ್ರೆ ಮತ್ತ ಪರಿವಾರ ದೈವಗಳಿಗೆ ನೇಮ ನಿಯಮಗಳು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಅಪೂರ್ವ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂತತಿ: ದೇವಳದ ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಹರಿಯುವ ಕಪಿಲಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪೆರುವೋಳ್ ಜಾತಿಯ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಮೀನುಗಳ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಶಿಲಕ್ಕೆ ಮತ್ಸ್ಯ ತೀರ್ಥವೆಂಬ ಅಭಿದಾನವಿದೆ.

ಅಪೂರ್ವ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಕುಲವಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ದೇವಳದ ಆಸುಪಾಸಿನ ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ.ಗೂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಿಷೇಧ ಶಾಸನ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇಲಾಖೆ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನದಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಮೀನುಗಳ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ ಮೀನಗುಂಡಿ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ವಿಷಪ್ರಾಶನ: ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ಮೀನ ಗುಂಡಿಗೆ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ವಿಷ ಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಮೀನುಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದು ಘೋರ ದುರಂತ. ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ತು ಬಿದ್ದ ಮೀನುಗಳ ರಾಶಿ ನೋಡಿ ಜನ ಇಷ್ಟು ಮೀನು ಇತ್ತೇ ಎಂದು ದಂಗಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳ ಮಾರಣಹೋಮಕ್ಕೆ ಮರುಗಿದ್ದರು.

ತಲೆ ತಲಾಂತರದಿಂದ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದ್ದ ಇಲ್ಲಿನ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಕುಲವೇ ಅವನತಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿ ಸ್ಥಳೀಯರಾದ ಜಯರಾಮ ನೆಲ್ಲಿತ್ತಾಯರ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವನ್ಮರಣದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೀನುಗಳ ಆರ್ತನಾದ ದನ ಕರುಗಳ ಆಕ್ರಂದನದಂತಿತ್ತು!

ಇಲಾಖಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ: ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂತತಿ ಪೋಷಣೆ, ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಗೆ ಆದೇಶವಿದೆ. ದಶಕದ ಹಿಂದೆ ಮಾರಣ ಹೋಮ ನಡೆದಾಗ ಸುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ದಿನಕ್ಕೆ 500 ಮಂದಿಯಂತೆ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರಾಗಿ ಬಂದು ಮೃತ ಮೀನುಗಳನ್ನು ನದಿಯಿಂದ ಎತ್ತಿ ದಫನ ಮಾಡಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸ್ಮಾರಕ ಫಲಕ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈಗ ಅದು ಮಣ್ಣಿನಡಿ ಮಾಯವಾಗಿದೆ. ಘಟನೆ ನಡೆದು ದಶಕಗಳೇ ಕಳೆದರೂ ಯಾವುದೇ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಅಧಿಕಾರಿಯೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿಯೇ ನೀಡಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ.

ಮತ್ಸ್ಯ ದುರಂತದ ನಂತರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮೋತ್ಥಾನ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ವತಿಯಿಂದ ಹಳೆಯ ಶಿಲಾ ದೇಗುಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರ ಮಾಡಿ ಅದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಮತ್ತೆ ಶಿಲಾ ದೇಗುಲ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚಾರಣಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶ: ಇಲ್ಲಿ ದೇವಳ, ಮತ್ಸ್ಯತೀರ್ಥ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೇವಳ ದ ಮೂರೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕತಿ ಬೃಹತ್ ಗುಡ್ಡೆಗಳಿವೆ. ಚಾರಣ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗುವ ಅಮೇದಿಕಲ್ಲು, ಚುಂಗಾಣಿ ಗುಡ್ಡೆ, ಎತ್ತಿನ ಭುಜ, ಉದಯಪರ್ವತ, ಕುಮಾರಗುಡ್ಡ ಎಂಬ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಸವಾಲಿನ ಬೃಹತ್ ಗುಡ್ಡಗಳಿವೆ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಚಾರಣಿಗರ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಕಡೆ ತೆರಳಲು ಅನುಕೂಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ವಿವರಗಳೂ ದೇವಳದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ : ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ
Courtesy : Beauty of Tulunad

The Shishileshwara temple is situated on the banks of Kapila River in Shishila village of Belthangady Taluk, Dakshina Kannada district.

The history of Shishileshwara temple dates back to 700 years. This place is also referred as Matsya Theertha. The Mahashir (in Tulu ‘Peruvelu’) fish is found in huge numbers in the Kapila river.

The fish in the Kapila River at Shishila are believed to be sacred and Naivedyam is offered to them after offering daily pujas. It is also believed that one can get rid of all types of skin disease after worshipping at Shishileshwara temple and feeding the fish in Kapila River.

The other attractions of this place are two rocks, ‘Huli Kallu’ (rock named after tiger), and ‘Dana Kallu’ (rock named after cow). It is believed that, a tiger and a cow reached the river and tiger chased the cow. To avoid violence, Shishileshwara converted tiger and cow into rocks. These rocks are also worshipped during the annual festival.

The annual festival at Shishila is held at the end of May and celebrated for 9 days with unique feature in each day.

Note: Fishing is restricted in Kapila River in and around 2 kilometers from Shishileshwara temple.

Distance from Shishila
Mangalore: 110 km
Dharmasthala: 30 km
Belthangadi: 45 km
Kokkada: 15 km

How to get there

Nearest Airport: Mangalore

Nearest Railhead: Mangalore

Road: From Beltangady one has to travel via Uppinangady (which is located at National Highway 48) and Kokkada. One has to cross the river to reach Shishila.

Few Buses also ply to Shishila from Uppinangadi and Dharmasthala

 

About Pavanesh D

Pavanesh D

Leave a Reply